Lao Boc - Hania - Selim Mirza - An Ban Gioi Han - Bia Cung

Lão Bộc - Hania - Selim Mirza

GIỚI THIỆU TÁC PHẨM

Từ những hồi ức sâu đậm, ngọt ngào về thời thơ ấu và tuổi trẻ của chính ông, Bộ ba nhỏ đã vẽ nên bức tranh của tổ ấm quý tộc Ba Lan xưa, với những chi tiết sinh động, nguyên mẫu và những thực tế của cuộc sống truyền thống gia đình, những nét quyến rũ của đời sống nông thôn và vẻ đẹp như tranh của phong cách quý tộc cổ, gắn với quá khứ huy hoàng và đau khổ của đất nước, với những con người tính khí sôi nổi, có những nguyên tắc đạo lý rõ ràng và hệ thống giá trị truyền thống mà ông yêu quý tận đáy lòng.

Phần đầu tiên của Bộ ba nhỏ – Lão bộc – là câu chuyện về ông lão Mikołaj Suchowolski, “người hầu già của ba thế hệ trong một gia đình, kẻ nói khoác đầy quyến rũ và hay càu nhàu”. Hình tượng Mikołaj được tác giả mô tả với tình cảm ấm áp nhất, một con người đức hạnh, đẫm màu sắc xưa cũ, như một di sản đáng trân trọng của quá khứ, sống mãi trong ước vọng được kéo dài dư vị ngọt ngào và ấm áp của những năm thơ ấu trong tổ ấm gia đình tác giả.

Phần thứ hai – Hania – là chuyện tình tay ba giữa chàng trai Henryk bồng bột, cô thiếu nữ Hania cháu ngoại cụ Mikołaj, và anh bạn người Tatar Selim Mirza. Chủ đề lãng mạn này có thể sẽ khiến Hania là một chuyện tình thuần túy, nếu nó không phản ảnh vô cùng sinh động bối cảnh xã hội và đạo đức nơi các sự kiện diễn ra. Tác giả mô tả rất sắc nét buổi hậu kỳ của một gia đình quý tộc Ba Lan cuối thế kỷ XIX, diễn tả những tình cảm, những rung động đầu đời, đề cao sức mạnh nội tâm cho phép con người chiến thắng bản thân mình, vượt qua các bi kịch của cuộc đời. Nhân vật nữ chính, Hania chinh phục trái tim người đọc bằng chính phẩm hạnh và sự chân thành, theo tiếng gọi của trái tim ngược với dự định của gia đình đang cưu mang nàng, và kiêu hãnh tự lui mình vào bóng tối.

Cuộc phiêu lưu chiến tranh lãng mạn của Selim Mirza được nhà văn dự định là liên quan đến cuộc Khởi nghĩa Tháng Giêng (1863-1864), là mắt xích cuối cùng trong Bộ ba nhỏ. Chế độ kiểm duyệt hồi ấy đã khiến ý tưởng này không được thực hiện. Bối cảnh hành động được chuyển sang cuộc chiến Pháp – Phổ. Chủ đề của câu chuyện về giới quý tộc là cuộc phiêu lưu chiến tranh đặt trên trục lãng mạn đã kết lại thiên truyện bộ ba.

Tác phẩm được dịch giả Nguyễn Hữu Dũng chuyển ngữ từ nguyên bản tiếng Ba Lan. Ông cũng là người chuyển ngữ các tác phẩm khác của Sienkiewicz là Quo Vadis, Hiệp sĩ Thánh Chiến, Trên sa mạc và trong rừng thẳm. Bộ ba nhỏ do họa sĩ Triệu Yến Vy minh họa, hi vọng mang lại cho bạn đọc Việt Nam một ấn bản trang nhã, giàu giá trị thưởng lãm, đồng thời lưu giữ trọn vẹn vẻ đẹp cổ điển, tinh tế của tác phẩm.

GIỚI THIỆU TÁC GIẢ

Henryk Sienkiewicz (1846-1916) là nhà văn Ba Lan kiệt xuất, tác giả của những tuyệt phẩm văn học được yêu thích ở Việt Nam và trên thế giới. Ông đạt tới vinh quang chủ yếu với tư cách tác giả của các tiểu thuyết lịch sử hoành tráng, đầy cuốn hút và sức cổ vũ lòng người như bộ sách Tiểu thuyết lịch sử bộ ba (Trylogia) gồm Bằng lửa và gươm, Trận hồng thủy, Ngài Wolodyjowski (1881-1887) hay Hiệp sĩ Thánh chiến (1897- 1900). Ông được tặng giải Nobel văn học năm 1905 với Quo vadis (1895-1896), tiểu thuyết mô tả sự chiến thắng của sức mạnh nhân văn đối với bạo lực của bạo chúa Nero thời đầu công nguyên.

Nhưng trước khi sáng tác tiểu thuyết, Sienkiewicz đã là một trong những tác giả tiên phong xuất sắc của truyện ngắn Ba Lan hiện đại. Những thiên truyện ngắn và truyện vừa xuất sắc với nhiều biến thể khác nhau của ông đã đạt đến nghệ thuật bậc thầy. Vào tháng 11 năm 1875, truyện ngắn Lão bộc (Stary sługa) xuất hiện trên báo Gazeta Polska, một năm sau truyện vừa Hania ra đời. Rồi sáu tháng sau đó, nhà văn đã xuất bản Selim Mirza. Ba truyện này, ký bút danh Litwos, được Sienkiewicz gọi chung là Phác thảo từ thiên nhiên và cuộc đời, thường được gọi là Bộ ba nhỏ.